جمال الدين محمد الخوانساري
325
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
نماز وآلت فاسد شدن بدن است » ، وممكن است كه « مفسدة » بضمّ ميم وكسر سين باشد نه بفتح هر دو ، وبنا بر اين معنى اين است كه « فاسد كنندهء بدن است . 2743 ايّاكم ودناءة الشّره والطّمع فانّه رأس كلّ شرّ ومزرعة الذّلّ ومهين النّفس ومتعب الجسد . بپرهيزيد از دنائت حرص وطمع پس بدرستى كه آن سر هر بدى است ، وكشتزار خوارى ، وخوار كنندهء نفس وبتعب ورنج اندازندهء بدن ، « از دناءت وحرص وطمع » يعنى خسّت وپستى مرتبهء كه از حرص وطمع حاصل شود . 2744 ايّاكم وغلبة الدّنيا على أنفسكم فانّ عاجلها نغصة وآجلها غصّة . بپرهيزيد از غلبه كردن دنيا بر نفسهاى شما ، پس بدرستى كه حاضر آن نغص است وآيندهء آن غصّه است ، « نغص » بمعنى ناتمامى مراد است ومكدّر وناصاف بودن عيش وزندگانى ، وهر دو در اينجا مناسب است ، ومراد اين است كه : غلبهء دنيا وخواهش آن بر نفس در دنيا سبب ناتمامى مراد است يا ناصافى عيش وزندگانى گردد ودر آخرت سبب غصّه وغم واندوه وألم . 2745 ايّاكم وتمكّن الهوى منكم فانّ اوّله فتنة وآخره محنة . بپرهيزيد از تمكّن خواهش از شما ، پس بدرستى كه اوّل آن فتنه است وآخر آن محنت ، مراد به « تمكّن خواهش از ايشان » مسلّط شدن آن است بر ايشان وقادر بودن آن بر تحكّم بر ايشان ، و « اوّل آن فتنه است » يعنى در دنيا آدمي را در فتنه اندازد ودر آخرت سبب رنج ومحنت گردد يا در دنيا اوّل آدمي را در فتنه اندازد وآخر سبب رنج ومحنت گردد .